Karagöz ve Hacivat

Karagöz ve Hacivat

Kitap okumak üzerine

Hacivat: N’aber Karagöz, ne yapıyorsun?  

Karagöz: Ne yapayım Hacivat, hayatla saklambaç oynuyorum, bazen kayboluyorum. Evlilik nasıl gidiyor?  

Hacivat: Ben bekarım, Karagöz’üm.

Karagöz: Sen kitaplarla evlisin, Hacivat.

Hacivat: Kitap okumak güzeldir Karagöz, insanın düşüncesini geliştirir.  

Karagöz: Benim düşüncem geniş merak etme. Seninki sayfa genişliği; açıldıkça açılıyor!  

Hacivat: Yine dalga geçiyorsun. Bilgi insanı yükseltir.  

Karagöz: Sen iyice yükselmişsin zannımca. Biraz daha okursan bulutlara karışacak, insanların üstüne bilgi yağmuru olacaksın.  

Hacivat: Ayıp ama Karagöz. Ben sadece kitap kurduyum.  

Karagöz: Kitap kurdu mu? Demek sayfaların arasında gezen minik bir Hacivat var, paragraf penceresinden dışarı bakıyor.  

Hacivat: Sen anlamak istemiyorsun. Kitap okumayan toplumlar gelişemez.  

Karagöz: Onu bana mı diyorsun? Sen kitap okurken, ben hayatı okuyorum be!  

Hacivat: Hayatı okumak ne demek? Elinde kitap görmedim hiç!  

Karagöz: Elimde kitaplarla gezmiyorum diye okumuyor mu oluyorum?  

Hacivat: Peki… En son ne zaman okudun?  

Karagöz: Dün gece.  

Hacivat: Hadi canım! Ne okudun?  

Karagöz: Faturaları okudum. Bayağı sürükleyiciydi, Hacivat… sonu biraz acıklı.

Hacivat: Ciddi soruyorum. Roman, hikâye, bilgi kitabı falan.  

Karagöz: Tamam, söyleyeyim. Geçen hafta bir roman bitirdim.  

Hacivat: İnanmıyorum.  

Karagöz: Senin mantığını da bitirdim, ona da inanmıyorsun.  

Hacivat: O zaman söyle, roman ne hakkındaydı?  

Karagöz: Kitap… insanlık… aşk acısı… parasızlık… yanlış anlaşılmalar…  

Hacivat: Bütün romanlar öyle zaten!  

Karagöz: Doğru okumuşum demek.  

Hacivat: Dalga geçme artık. Madem okuyorsun, niye insanlara “okuyorum” demiyorsun?  

Karagöz: Çünkü “Okuyorum” demek hava atmak gibi geliyor bana.

Hacivat: Ama insan bildiğini paylaşmalı.  

Karagöz: Paylaşırım tabii. Ama “Bil bakalım bu sözü hangi filozof söylemiş?” diye sormam. Her konuşmaya kitap karıştırmam yani.  

Hacivat: Okuduğunu göstermek kötü mü?  

Karagöz: Göstermek için okuyorsan kötü. Okuma, kafaya yakışır Hacivat, vitrine değil.  

Hacivat: Ben vitrin gibi mi duruyorum?  

Karagöz: Sen vitrin değil, vitrin mankeni gibisin. Sürekli “Bak, bende kültür var” pozu veriyorsun.  

Hacivat: Yahu, ben sadece bildiklerimi anlatıyorum.  

Karagöz: Güzel de, kimse bir şey sormadan ansiklopedi gibi konuşuyorsun. Çorbacıya giriyorsun, adama çorbanın tarihini anlatıyorsun.  

Hacivat: Kültürlü olmak kötü mü yani?  

Karagöz: Değil, çok iyi. Ama kültür kafanda dursun; her cümlede taşmasın dışarı.  

Hacivat: Peki sen niye gizli gizli okuyorsun?  

Karagöz: Çünkü gündüz sen varsın. Zaten “Ben okudum, ben biliyorum” diyen çok. Ben de gece sessizce okuyorum. Ay bile görse “Aferin” demez, geçer gider.  

Hacivat: Gece ne okuyorsun mesela?  

Karagöz: Önce hikâye, sonra biraz tarih. Bazen de sözlük.  

Hacivat: Sözlük mü, neden?  

Karagöz: Senin konuştuklarını anlamak için. Her cümlenden sonra bir kelimeyi çözmem gerekiyor.  

Hacivat: E iyi ya, sen de okuyorsun o zaman. Niye bana takılıyorsun?  

Karagöz: Uzatma, Hacivat. Mesaj gayet açık bence.

Hacivat: Yani diyorsun ki, gösteriş için değil, öğrenmek için okumalıyız.  

Karagöz: Heh, bunu kim söylemiş biliyor musun?  

Hacivat: Kim söylemiş?  

Karagöz: Ben söyledim be! Yaz bir kenara, ileride alıntı yaparsın.  

Hacivat: Tamam, o zaman. Bundan sonra daha az gösteriş yapayım, bilgiyi içime sindireyim.  

Karagöz: Aferin! Ben de biraz daha çok kitap okuyayım.  

Hacivat: Zaten okuyorum demedin mi?  

Karagöz: Gece okuyorum ya… Gündüze de biraz taşıyayım diyorum. Belki seni susturmaya yeter.  

Hacivat: Beraber okuyalım mı? Bir okuma saati yapalım.  

Karagöz: Olur, ama bir şartla.  

Hacivat: Nedir şartın?  

Karagöz: Okuma saatinde konuşmak yok. Bitince de “Ben ne kadar çok biliyorum” yok. Kitaplar konuşsun, biz susalım.  

Hacivat: Peki, öyle olsun. Önce hangi kitabı okuyalım?  

Karagöz: En kısa olanı. Uzun kitabı görünce uykum geliyor. Yavaş başlarız, zamanla kalın kitaplara geçeriz.  

Hacivat: O da bir yöntem tabii.  

Karagöz: Senin yöntem: Kalın kitaptan başla, milleti ez. Benim yöntem: İnce kitaptan başla, kendini ezdirme.  

Hacivat: Görüyor musun, ikimiz de okumaya değer veriyoruz aslında.  

Karagöz: Evet, sen göstererek, ben göstermeden.  

Hacivat: Son söz ne olsun?  

Karagöz: Diyelim ki: “Kitap oku ama kitap gibi konuşma!”  

Hacivat: Hem oku, hem öğren, hem de mütevazı ol.  

Karagöz: Bir de unutma; en güzel kütüphane, raf dolusu değil, kafa dolusu olandır.  

Hacivat: Ne güzel söyledin Karagöz. Bunu kim söylemişti?  

Karagöz: Onu da kitaplara sorarsın Hacivat, belki orada yazar!

İngilizce 

Hacivat: What’s up, Karagöz, what are you doing?  

Karagöz: What can I do, Hacivat, I’m playing hide and seek with life. Sometimes I get lost. How’s married life?  

Hacivat: I’m single, my dear Karagöz.  

Karagöz: You’re married to books, Hacivat.  

Hacivat: Reading books is a good thing, Karagöz, it develops your thinking.  

Karagöz: Don’t worry, my thinking is broad enough. Yours is page-width; it just keeps unfolding as you open it!  

Hacivat: You’re making fun of me again. Knowledge elevates a person.  

Karagöz: You’re already way up there, if you ask me. If you read a bit more, you’ll blend in with the clouds and become a rain of information pouring down on people.  

Hacivat: That’s rude, Karagöz. I’m just a bookworm.  

Karagöz: A bookworm, huh? So there’s a tiny Hacivat wandering between the pages, peeking out of the paragraph window.  

Hacivat: You just don’t want to understand. Societies that don’t read can’t develop.  

Karagöz: Are you saying that to me? While you’re reading books, I’m reading life!  

Hacivat: What do you mean, “reading life”? I’ve never seen a book in your hand!  

Karagöz: Just because I don’t walk around with books in my hand, does that mean I don’t read?  

Hacivat: All right then… When was the last time you read?  

Karagöz: Last night.  

Hacivat: Oh, come on! What did you read?  

Karagöz: I read the bills. They were quite gripping, Hacivat… the ending was a bit tragic.  

Hacivat: I’m being serious. A novel, a story, some non-fiction or something.  

Karagöz: Okay, I’ll tell you. I finished a novel last week.  

Hacivat: I don’t believe it.  

Karagöz: I also finished your logic, and you don’t believe that either.  

Hacivat: Then tell me, what was the novel about?  

Karagöz: The book… humanity… heartbreak… being broke… misunderstandings…  

Hacivat: That’s what all novels are about anyway!  

Karagöz: Then I must have read it right.  

Hacivat: Stop mocking me. If you’re reading, why don’t you tell people “I read”?  

Karagöz: Because saying “I read” sounds like showing off to me.  

Hacivat: But people should share what they know.  

Karagöz: Of course I share. But I don’t go around asking, “Guess which philosopher said this?” I don’t stuff a book into every conversation.  

Hacivat: Is it bad to show that you read?  

Karagöz: If you’re reading just to show off, then yes, it’s bad. Reading suits the mind, Hacivat, not the shop window.  

Hacivat: Do I look like a shop window?  

Karagöz: You’re not a shop window, you’re more like a display mannequin. You’re always posing like, “Look how cultured I am.”  

Hacivat: Hey now, I’m just sharing what I know.  

Karagöz: That’s fine, but you talk like an encyclopedia when nobody’s asked you anything. You walk into a soup shop and start telling the guy the history of soup.  

Hacivat: So being cultured is bad now?  

Karagöz: No, it’s great. But let the culture stay in your head; it doesn’t need to spill out in every sentence.  

Hacivat: Then why do you read in secret?  

Karagöz: Because you’re around during the day. There are already too many people saying, “I’ve read, I know.” So I read quietly at night. Even if the moon saw me, it wouldn’t say “Well done,” it would just pass by.  

Hacivat: What do you read at night, for example?  

Karagöz: First some stories, then a bit of history. Sometimes a dictionary.  

Hacivat: A dictionary? Why?  

Karagöz: To understand what you’re talking about. After every sentence of yours, I have to decode at least one word.  

Hacivat: Well, that means you do read. So why are you picking on me?  

Karagöz: Drop it, Hacivat. I think the message is pretty clear.  

Hacivat: So you’re saying we should read to learn, not to show off.  

Karagöz: Exactly. Do you know who said that?  

Hacivat: Who said it?  

Karagöz: I did! Write it down somewhere, you can quote it later.  

Hacivat: All right then. From now on I’ll show off less and let the knowledge sink in more.  

Karagöz: Good! And I’ll read a few more books.  

Hacivat: Didn’t you say you already read?  

Karagöz: I read at night… I’m thinking I should carry a bit of it into the daytime too. Maybe it’ll be enough to shut you up.  

Hacivat: Shall we read together? Let’s set up a reading hour.  

Karagöz: Fine, but on one condition.  

Hacivat: What’s your condition?  

Karagöz: During reading hour, no talking. And when we’re done, no “Look how much I know.” Let the books talk, we stay quiet.  

Hacivat: All right, done. Which book shall we start with?  

Karagöz: The shortest one. When I see a long book, I get sleepy. We’ll start slow and move on to thick books over time.  

Hacivat: That’s a method too, I suppose.  

Karagöz: Your method: start with the thick book and crush people. My method: start with the thin book and don’t let yourself be crushed.  

Hacivat: See? In the end we both actually value reading.  

Karagöz: Yes, you with showing, me without showing.  

Hacivat: What should be the final word then?  

Karagöz: Let’s say: “Read books, but don’t talk like a book!”  

Hacivat: Read, learn, and stay humble.  

Karagöz: And don’t forget; the best library is not the one with full shelves, but the one with a full mind.  

Hacivat: How nicely you put it, Karagöz. Who said that?  

Karagöz: You can ask the books, Hacivat, maybe it’s written in there somewhere!

Related Links

Traditions 

Nasreddin Hodja

Proverbs